Mikroklimat- kompleks czynników klimatycznych na niewielkim obszarze. Czynniki mikroklimatyczne:fizyczne(temp, wilgotności, prędkości ruchu powietrza, ochładzanie, promieniowanie, ciśnienie) chemiczne(sklad gazowy powietrza) biologiczne(zawartość drobnoustrojów, pasożytów, owadów) mechaniczne(kurze, pyły) Wymiana ciepła pomiędzy organizmami a środow. może zachodzic na drodze:*promieniowanie –zach. gdy istnieja rożnice temp miedzy skóra zwierzeca a obiektami otoczenia*konwencji-unoszenie ogrzanego powietrza do gory i napływanie na to miejsce zimnego*przewodzenie-zach przy zetknieciu się zwierzecia z legowiskiem, sciana*parowanie- odbywa się na pow skóry i dróg oddechowych;utrata ciepła zależy od parowania wydzielonego potu. Strefa objętości ciepła- to zakres temp srodow przy których straty ciepła z org sa w równowadze z nimi produkcji ciepła; strefy te ograniczaja temp krytyczne gorne i dolne. Strefy obje cieplnej wydajosci energety. Org jest wyzsza i wynosi 25%-36% energii pobranej paszy. Uzyskanie wydajności energetycznej max 36% jest możliwe w wyższym zakresie temp czyli w tzw strefie komfortu cieplnego. Pomieszczenie pracy- to pomieszczenie przeznaczone na pobyt pracowników w którym wykonywana jest praca. Środowisko w pomieszczeniu pracy: temp latem- 20-24st zma 18-22st. Układ termoregulacji u ziwierzat gospodarskich skł się z : *termoreceptorów* ośrodków termoregulacji* efektów układów. Termoregulacja fizyczna- odpowiedzialna za utrate ciepła z org zachodza wówczas zmiany w skórnym przepływie krwi wydzielonego potu. Termoregulacja chemiczna- odpowiada za prod. ciepła gdy zwierze znajduje się w zimnym środ. Produkcja ciepła następuje w w yniku: -drżenia mięśniowego -wzrostu tonusu mięśni –zwięk. przemiany materii. Układ przywspółczulny: - oddawanie ciepła- rozszerzanie naczyń krwionośnych- zmniejszenie aktywności miesni – zwiekszenie wydz. potu –zwiekszenie il potu – obniżenie procesu metabolizmu Układ współczulny:-tworzenie ciepła –wzrost procesów metabolicznych –zwiekszenie aktywności miesni. Termometry: -maksymalne, minimalny, kliniczny, termograf, elektryczny. Wilgotnośc- zawartość pary wodnej w powietrzu. Ewaporacja fizyczna- parowanie ze wszystkich powierz. wew pomieszczen 15-25%. Ewaporacja fizjologiczna- parowanie z powłok zew i dróg oddechowych zwierząt 65-75%. Para wodna-z powierz zew 10-15%. Stopień parowania zależy:-stanu org – zew warunków otoczenia. Wilgotnośc powietrza z zoohigienie określa się następującymi wskaźnikami: -wilgotnosc bezwzgledna –wilgotnosc max –wilgotnosc wzgledna –niedosyt fizyczny wilgotności –niedosyt fizjologiczny wilgotności –punkt rosy. Pomiar wilgotności- możemy wykonac metoda higrometryczna. Domieszki mechaniczne poch. organicznego i nieorg. Pyły poch. nieorg:-gleby-skaly-sadza. Pyły poch organicz:-roslin-paszy-obornika-siersci-złuszczonego nabłonka. Pyly negatywnie działają u zwierzat na:-skóre(*może pojawic się swiad skorny i objawy zapalne*może dojsc do zatkania gruczołów potowych nastepnie stanów zapalnych i powst. wagrów- skora się odtluszcza staje się sucha, łatwo ulega uszkodzeniu i staje się łatwa brama wejsciowa do zakazenia*zatkanie gruczołów potowych zmniejsza wydzielanie potu w konsekwencji jest zmniejszone oddawanie ciepla przez parowanie*pyly pokrywaja skore osłabiaja jej zdolność czucia i reakcje oddechowe) –oczy(*zanieczyszczenia pyłowe prowadza do zapalenia spojówek) –drogi oddechowe(szkodliwość pyłu jest tym wieksza im jego czasteczki przenikają głębiej do dróg oddechowych*czasteczki o wielkości 10um sa całkowicie zatrzymywane w górnych drogach oddechowych i nie dostają się do pęcherzyków płucnych*pyły mniejsze niż 5 um sa zatrzymywane w płucach*pyły osadzające w oskrzelach sa stopniowo usuwane przez nabłonek migawkowy przy kaszlu oraz dzięki fagocytozie przez leukocyty* nagromadzanie się pyłu w węzłach chłonnych powoduje powst. choroby zwanej-pylica płuc.) Dopuszczalna norma w stajniach i oborach wynosi 300-400czasteczek w 1cm3 powietrzu. Pomiar pyłów w środ. pracy: *w przypadku pyłów dzialaniu rakotwórczym pomiary przeprowadza się co najmniej raz na 3 miesiace- przy stężeniu pyłu ponad 0,5NDS.*co najmniej raz na 6 miesiace przy stwierdzeniu stężenia pyłu powyżej 0,1-0,5NDS.*w przypadku pyłu innych niż pyły rakotwórcze pomiary przeprowadza się co najmniej raz w roku. Metody pomiarów pyłów:*grawimetryczne- sa mało dokładne*konometryczne- pyłomierz Owena, konimetr Zeissa(mikroskop o zdolności pow.200x; pompka ssaca powietrze; ruchoma szalka Petriego.) Mikrobiologiczne zanieczyszczenie pomieszczen:W sklad zanieczyszczen biologicznych wchodza: -bakterie-grzyby-nasiona-wirusy-glony-siersc. Aerozolem biologicznym nazywamy drobne kropelki pyłu lub drobne czastki materii stałe które zawierają mikroorg znajdujące się w stanie dyspersyjnym w powierzu. Fazy aerozolu: gruboziarnista(czasteczki składnika rozproszonego wieksze od 100) drobnoziarnista- czast. składnika rozproszonego sa wielkości od 100-50. jądrowo-kropelkowe Domieszki gazowe- zawartość szkodliwych gazów możemy oznaczac metodami: *jakościowymi-informacja o obecności danego gazu.*ilościowymi- informacja o steż danego gazu w powietrzu. Metody jakościowe: *wykrywanie amoniaku: – rozpylone HCL w pomieszczeniu z amoniakiem wytwarza biała mgle par chlorku amonowego. –papierek kurkumowy(brunatnieje) –papierek lakmusowy(czerwony) zabarwia się na niebiesko. Wykrywanie siarkowodoru: – papierek zwilżony r-rem octanu ołowianego wobecnosci siarkowodoru ciemnieje. –wytwraza się siarczek ołowiu . – zwilzony papierek 5-10% r-rem nitroprusydyku sodowego zabarwia się na fioleteowo Metody ilościowe: *wagowe *miareczkowe *chromatograficzne *wskaźnikowe Pomiary emisji LZO: wykonuje się przenośnym analizatorem, pomiary lotnych związków organicznych w gazach odlotowych, procesowych i powietrzu wykonuje się metoda ciągłej detekcji plomieniowo jonizowanej. Gazy sladowe: to aldehydy, aminy, węglowodory aromatyczne, kwasy organiczne i związki siarki ponadto procesy technologiczne i urządzenia wydzielaja tlenek wegla. Siarkowodor: gaz o wyraznie nie przyjemnym zapachu (zgnilych jaj), bardzo toksyczny, powstaje przy rozkładzie(gniciu) substancji organicznych zwierających siarke, jest produkowany i wydzielany przez przewod pokarmowyzwierzat przy spozywaniu duzej ilości bialka, dziala drazniaca na spojówki i blone rogowek. Przedostaje się do krwi i atakuje układ nerwowy i wywoluje ogolne zatrucia organizmu, w krwi laczy się z methemoglobina tworza sol fohemoglobine. Objawy zatrucia: *zapalenie spojówek *nieżyt dróg oddechowych * zapalenie zaladka i jelit * ogolne osłabienie *utrata masy ciala *schorzenia układu nerwowego. Norma 0,01‰ lub 0,015mg/l. Tlenek wegla: pochodzi z gazow spalinowych z kominow, piecow grzewczych i motorow. Laczy się z metalami i żelazem enzymow oddechowych- hamowanie oddychania tkankowego. Zatrucia przewlekle: zmorzona pobudliwosc nerwowa, bole i zawroty Glowy *bezsenność brak koncentracji, brak łaknienia, nudności, wymioty, zaburzenia trawienia. Ostre zatrucia: śmierć przy stężeniu wynoszącym 60-80%. Norma 0,03% Amoniak: gaz bezbarwny o drazniacym zapachu. Powstaje z rokladu bialka, mocznika, aminow, a glownie kw. Maslowego. W gornych odcinkach
wkładu oddechowego i w spojówkach oczu tworzy zasadowy wodorotlenek amonowy- podrażnienie miejscowe, obrzek i nadzeski- u kur zapalenie spojówek, zmienia hemoglobine w hematyne alkaiczna, śmierć może nastapic w skutek obrzeku glosni, podrażnienie osrodka oddechowego lub ostrej nie wydolności krazenia. Oslabia ogolna odpronsoc organizmu, zwieksza podatnosco ozgranizmu na dzialanie wszystkich szkodliwych czynnikow. Norma 0,026‰ CO2: gaz bezbarwny, bezwonny, źródło: powietrze wydychane, procesy gnilne zachodzące w mokrej sciulce i odchodach. 3%- nie wywoluje zatrucia lec zwalnia przyrosty masy zwierzat, 4% – obniżenia produkcyjności, zle samopoczucie zwierzat. 4-10%-dusznosc, przyspieszony oddech. Powyżej 25%- nerkoza i obnizona temp ciala. Norma- 0,3%
